![\"s\u0142onka\"](\"http:\/\/kololowieckie41los.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/s\u0142onka-300x220.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Polowanie<\/b><\/p>\n
w j\u0119zyku \u0142owieckim og\u00f3\u0142 czynno\u015bci wykonywanych przez my\u015bliwych z przestrzeganiem obowi\u0105zuj\u0105cych praw, czyli: tropienie, \u015bciganie, strzelanie oraz \u0142owienie zwierzyny. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 m.in.: polowanie b\u0142otne – odbywaj\u0105ce si\u0119 na bagnach, polowanie na bia\u0142ej stopie – na terenie za\u015bnie\u017conym, polowanie dzicze – na dziki, polowanie indywidualne – gdy poluje jeden my\u015bliwy, polowanie nagankowe – z nagank\u0105 na stanowiska my\u015bliwych oraz polowanie pod pierzem – z udzia\u0142em ptak\u00f3w \u0142owczych.<\/p>\n
Pod poj\u0119ciem „polowanie”<\/b> rozumie si\u0119 w my\u015bli prawa \u0142owieckiego:
\n1. tropienie, strzelanie z my\u015bliwskiej broni palnej, \u0142owienie sposobami dozwolonymi zwierzyny \u017cywej.
\n2. \u0142owienie zwierzyny przy pomocy ptak\u00f3w \u0142owczych za zezwoleniem ministra ochrony srodowiska, zasob\u00f3w naturalnych i le\u015bnictwa.
\nDo cel\u00f3w hodowlanych, w tym eksportu, oraz cel\u00f3w naukowych dozwolone jest \u0142owienie zwierzyny \u017cywej wy\u0142\u0105cznie w sieci i nie rani\u0105ce pu\u0142apki, w tym nie chwytaj\u0105ce za ko\u0144czyn\u0119.<\/p>\n
Obowi\u0105zuj\u0105cy w Polsce „Regulamin polowa\u0144” dopuszcza nast\u0119puj\u0105ce sposoby polowania:<\/p>\n
polowanie indywidualne<\/b> – wykonywane przez jednego my\u015bliwego, dzia\u0142aj\u0105cego niezale\u017cnie od innych my\u015bliwych znajduj\u0105cych si\u0119 w tym samym obwodzie \u0142owieckim i bez u\u017cycia naganki, mog\u0105cego korzysta\u0107 z jednego pomocnika, jednak nie w charakterze naganiacza.<\/p>\n
polowanie zbiorowe<\/b> – organizowane na zasadzie p\u0119dze\u0144, w kt\u00f3rych naganka sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z jednej lub wi\u0119cej os\u00f3b wyp\u0142asza zwierzyn\u0119 na lini\u0119 my\u015bliwych, lub te\u017c p\u0119dze\u0144 na ptactwo, w kt\u00f3rych my\u015bliwi poruszaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie z nagank\u0105 lub bez niej, r\u00f3wnolegle do siebie<\/p>\n
polowanie z ptakiem \u0142owczym<\/b> – mog\u0105ce by\u0107 indywidualne lub te\u017c zbiorowe i kt\u00f3rym rz\u0105dz\u0105 inne prawid\u0142owo\u015bci, bez potrzeby uwzgl\u0119dniania warunk\u00f3w bezpiecze\u0144stwa uczestnik\u00f3w, gdy\u017c nie jest u\u017cywana bro\u0144 palna.<\/p>\n
Polowanie z zasiadki<\/b> – zasiadka jest to polowanie polegaj\u0105ce na zasadzaniu si\u0119, czyli czatowaniu na zwierzyn\u0119 w wybranych miejscach, b\u0105d\u017a to na ziemi, b\u0105d\u017a te\u017c na specjalnie zbudowanych podwy\u017cszonych stanowiskach, zwanych ambonami. W ten spos\u00f3b poluje si\u0119 indywidualnie na jelenie, daniele, sarny, dziki, wilki, lisy i inne drapie\u017cniki oraz ptactwo wodno-b\u0142otne, cietrzewie i s\u0142onki. Ambony do zasiadki na grub\u0105 zwierzyn\u0119 ustawia si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na granicy lasu i p\u00f3l, na brzegu zr\u0119b\u00f3w i upraw le\u015bnych, przy \u0142\u0105kach \u015br\u00f3dle\u015bnych itp., czyli w miejscach, gdzie mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 wychodzenia zwierzyny na otwarte powierzchnie. Na takie czaty zasiada si\u0119 przewa\u017cnie o \u015bwicie lub o zmierzchu, albo te\u017c w ksi\u0119\u017cycow\u0105 noc. W\u00f3wczas jednak wolno jest polowa\u0107 tylko na dziki i drapie\u017cniki. Polowanie z ambony ma t\u0119 zalet\u0119, \u017ce nie wprowadza zbytniego niepokoju w \u0142owisku i zwierzyna trudniej zwietrzy obecno\u015b\u0107 my\u015bliwego, ten z kolei ma mo\u017cno\u015b\u0107 lepszej jej obserwacji i spokojnego strza\u0142u do wybran ej sztuki; w dodatku strzelanie z pewnej wysoko\u015bci jest bezpieczniejsze ni\u017c z ziemi.<\/p>\n
Czaty<\/b> na dzikie kaczki i dzikie g\u0119si odbywaj\u0105 si\u0119 zazwyczaj rano lub pod wiecz\u00f3r, na ci\u0105gach oraz na zlotach. Kaczki bardzo cz\u0119sto dzie\u0144 sp\u0119dzaj\u0105 na wi\u0119kszych zbiornikach wodnych, a dopiero wieczorem odbywaj\u0105 przeloty na \u017cerowiska, by rano powr\u00f3ci\u0107 do dziennej ostoi. G\u0119si z kolei podczas dnia przebywaj\u0105 na \u017cerowiskach na otwartych polach, a na noc ci\u0105gn\u0105 do zbiornik\u00f3w wodnych. Po ustaleniu szlaku przelot\u00f3w lub te\u017c miejsca siadania, my\u015bliwy ustawia si\u0119 w dobrze ukrytym miejscu i strzela do przelatuj\u0105cych ptak\u00f3w. Poluj\u0105c na s\u0142onki, czatuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na trasie ich wiosennych lot\u00f3w godowych, zwanych ci\u0105gami. Ci\u0105gi te odbywaj\u0105 si\u0119 wieczorem i rankiem, przy czym wieczorem s\u0105 one intensywniejsze. Typow\u0105 zasiadk\u0105 jest te\u017c polowanie na cietrzewie na wiosennych tokach. W jaki\u015b czas przed ich rozpocz\u0119ciem stawia si\u0119 na znanych ju\u017c z lat ubieg\u0142ych tokowiskach budki. S\u0105 one zbudowane z ga\u0142\u0119zi \u015bwierkowych, trzciny lub podobnego materia\u0142u i musz\u0105 w \u015brodku pomie\u015bci\u0107 my\u015bliwego, siedz\u0105cego na ma\u0142ej \u0142aweczce lub te\u017c w wykopanym do\u0142ku. \u015awitem koguty przylatuj\u0105 na tokowisko i odprawiaj\u0105 sw\u00f3j fascynuj\u0105cy ceremonia\u0142 tokowy. Wtedy \u0142atwo jest doj\u015b\u0107 do skutecznego strza\u0142u.<\/p>\n
Podch\u00f3d<\/b>. Jest to r\u00f3wnie\u017c typowe polowanie indywidualne, cho\u0107 nieraz odbywa si\u0119 w dw\u00f3jk\u0119, z przewodnikiem obeznanym w danym terenie. Polega on na tym, \u017ce my\u015bliwy odnajduje zwierzyn\u0119 i podchodzi do niej na odleg\u0142o\u015b\u0107 strza\u0142u. Tym sposobem poluje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na zwierzyn\u0119 grub\u0105. Taki rodzaj polowania stawia przed my\u015bliwym szczeg\u00f3lne wymagania w zakresie znajomo\u015bci \u017cycia i obyczaj\u00f3w zwierzyny, umiej\u0119tno\u015bci poruszania si\u0119 w terenie, czytania trop\u00f3w itd: a r\u00f3wnocze\u015bnie daj\u0105c zwierzynie r\u00f3wne szanse. Cz\u0142owiek znajduje si\u0119 w ustawicznej walce za zmys\u0142ami zwierz\u0105t. W ka\u017cdej chwili mo\u017ce go zdradzi\u0107 nieostro\u017cny ruch, trzask suchej ga\u0142\u0105zki pod butem, powiew wiatru lub inne, czasami zupe\u0142nie niespodziewane, przy czyny. Chodzi\u0107 trzeba powoli i ostro\u017cnie, unikaj\u0105c gwa\u0142townych ruch\u00f3w. Rzecz tym, by my\u015bliwy wcze\u015bniej dostrzeg\u0142 zwierzyn\u0119 ni\u017c ona jego. Bardzo wa\u017cne w czasie podchodu jest pami\u0119tanie o kierunku wiatru. „Dobry” wiatr to taki, kt\u00f3ry wieje od strony zwierzyny w kierunku my\u015bliwe go; „z\u0142y”, gdy dmucha odwrotnie. Przy z\u0142ym wietrze podch\u00f3d jest zupe\u0142nie bezcelowy.<\/p>\n
Podjazd<\/b>. Jelenie, daniele i sarny, a nieraz i lis, znacznie lepiej „dotrzymuj\u0105” przeje\u017cd\u017caj\u0105cy w pobli\u017cu pojazd konny ni\u017c pieszego cz\u0142owieka. W\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 t\u0119 wykorzysta\u0107 mo\u017cna do zbli\u017cenia si\u0119 do zwierzyny na odleg\u0142o\u015b\u0107 strza\u0142u. Podjazd odbywa si\u0119 w ten spos\u00f3b, \u017ce my\u015bliwy i towarzysz\u0105cy mu wo\u017anica obje\u017cd\u017caj\u0105 powozem atrakcyjne miejsca w \u0142owisku. Gdy zobacz\u0105 zwierzyn\u0119, wo\u017anica stara si\u0119 podjecha\u0107 pod ni\u0105 na odleg\u0142o\u015b\u0107 strza\u0142u, po czym my\u015bliwy, bez zatrzymania wozu, zeskakuje z niego w odpowiednio os\u0142oni\u0119tym miejscu. Zwierzyna skupia uwag\u0119 na odje\u017cd\u017caj\u0105cym poje\u017adzie, co u\u0142atwia my\u015bliwemu przygotowanie si\u0119 do strza\u0142u. Nie wolno mu jednak strzela\u0107 zanim pojazd nie zniknie z pola widzenia zwierzyny. Je\u017celi bowiem zwierz\u0119 tylko zaczyna si\u0119 orientowa\u0107, \u017ce ze zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 pojazdem konnym zwi\u0105zane jest niebezpiecze\u0144stwo, to koniec z „dotrzymywaniem”. Samoch\u00f3d do polowania z podjazdu nie powinien by\u0107 u\u017cywany. Jest w nim co\u015b zupe\u0142nie obcego i nienaturalnego, a wzgl\u0119dy techniczne p ozwalaj\u0105 w\u0142a\u015bciwie tylko na strza\u0142 z wn\u0119trza samochodu przez otwarte okno, a tego „Regulamin polowa\u0144” s\u0142usznie zabrania.<\/p>\n
Polowanie na wab<\/b>. Ten rodzaj polowania polega na przywabieniu zwierzyny na odleg\u0142o\u015b\u0107 strza\u0142u. Na\u015bladuj\u0105c odpowiednim instrumentem lub te\u017c ustami g\u0142osy niekt\u00f3rych zwierz\u0105t, mo\u017cna spowodowa\u0107, \u017ce pod\u0105\u017caj\u0105 one w kierunku my\u015bliwego, s\u0105dz\u0105c, i\u017c jest to rywal, osobnik p\u0142ci odmiennej tego samego gatunku lub te\u017c potencjalna zdobycz. Polowanie na wab wymaga du\u017cych umiej\u0119tno\u015bci w zakresie samej techniki wabienia oraz znajomo\u015bci obyczaj\u00f3w zwierzyny. Na\u015bladuj\u0105c na kupnym instrumencie w rodzaju rury plastikowej, na odpowiedniej d\u0142ugo\u015bci kawa\u0142ku pustej w \u015brodku tyki ro\u015bliny o nazwie Heracleum, na rogu, szkle od lampy naftowej lub na specjalnie obci\u0119tej muszli morskiej ryk byka – mo\u017cna go w czasie rykowiska wywabi\u0107 z g\u0105szczu na otwart\u0105 powierzchni\u0119. Na\u015bladowa\u0107 trzeba g\u0142os byka nieco m\u0142odszego ni\u017c ten, kt\u00f3ry si\u0119 odzywa, co sprowokuje go do zbli\u017cenia si\u0119 w celu przep\u0119dzenia domniemanego intruza. Koz\u0142a w czasie rui mo\u017cna przywabi\u0107 przez na\u015bladowanie g\u0142osu kozy, czyli tzw. mikotanie. Mikota\u0107 mo\u017cna na listku bukowym lub podobnym, na \u017ad\u017able trawy naci\u0105gni\u0119tym mi\u0119dzy palcami lub te\u017c na specjalnym instrumencie, tzw. wabiku. I tu wa\u017cna jest sama technika wabienia. Wabi\u0107 trzeba wydaj\u0105c kilka pi\u015bni\u0119\u0107 w odst\u0119pach sekundowych. Potem wabienie przerywa si\u0119 na kilkana\u015bcie minut, pilnie wypatruj\u0105c, czy rogacz si\u0119 zbli\u017ca. Najlepszym okresem do polowania na wab jest druga po\u0142owa rui, czyli okres pierwszej po\u0142owy sierpnia. Najkorzystniejsz\u0105 por \u0105 dnia do wabienia s\u0105 godziny popo\u0142udniowe. Jest zasad\u0105, \u017ce w upalne dnie ruja jest znacznie \u017cywsza, a wi\u0119c i koz\u0142y reaguj\u0105 ch\u0119tniej na wab. Na\u015bladowaniem kniazienia zaj\u0105ca mo\u017cna przywabi\u0107 lisa, kt\u00f3ry spodziewa si\u0119 \u0142atwego \u017ceru. S\u0142u\u017c\u0105 do tego wabiki fabryczne. Najpr\u0119dzej lis daje si\u0119 skusi\u0107 w mro\u017ane i \u015bnie\u017cne dnie zimowe, kiedy mu trudno o zdobycz. Najlepsz\u0105 por\u0105 dnia do wabienia s\u0105 godziny przedwieczorne, kiedy g\u0142odny lis jest ju\u017c na chodzie. Wabi\u0107 mo\u017cna z ambon lub te\u017c z ukry\u0107 na ziemi. Na\u015bladowany g\u0142os trwogi zaj\u0105ca powinien rozbrzmiewa\u0107 z jednego miejsca nie wi\u0119cej ni\u017c dwa razy w odst\u0119pach 30 minut. Zdarza si\u0119, \u017ce lis zbli\u017ca si\u0119, lecz jest poza zasi\u0119giem skutecznego strza\u0142u \u015brutowego. Wtedy na\u015bladowaniem, pisku myszy mo\u017cna go nieraz przywabi\u0107 na odpowiedni\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107. Na wab mo\u017cna tak\u017ce polowa\u0107 na cietrzewie, na\u015bladuj\u0105c z budki czuszykanie koguta, je\u015bli graj\u0105ce na tokowisku kogutki znajduj\u0105 si\u0119 w zbyt du\u017cej odleg\u0142o\u015bci. Tak\u017ce i jarz\u0105bki mo\u017cna przywabi\u0107, na\u015bladuj\u0105c specjaln\u0105 \u015bwistawk\u0105 g\u0142os samca lub samicy. S\u0142ysz\u0105c wabienie, jarz\u0105bek odpowiada g\u0142osem, po czym przylatuje lub te\u017c pieszo przybiega, by nawi\u0105za\u0107 kontakt z domniemanym rywalem lub te\u017c partnerk\u0105. R\u00f3wnie\u017c i s\u0142onka na wiosennym ci\u0105gu zbacza z drogi i zbli\u017ca si\u0119 do miejsca, z kt\u00f3rego my\u015bliwy j\u0105 wabi, na\u015bladuj\u0105c \u015bwistawk\u0105 jej psykanie.<\/p>\n
Polowanie spod psa.<\/b> Na ptactwo \u0142owne poluje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie indywidualnie lub w kilku my\u015bliwych przy pomocy psa-wy\u017c\u0142a. Gdy obiektem polowania s\u0105 kuropatwy lub ba\u017canty na otwartych polach, my\u015bliwy udaje si\u0119 tam w celu ich poszukiwania. Wy\u017ce\u0142 biegaj\u0105c przed swym panem ok\u0142ada pole, a gdy zwietrzy zwierzyn\u0119 robi st\u00f3jk\u0119, oznajmiaj\u0105c tym miejsce jej przebywania. My\u015bliwy podchodzi wtedy na odleg\u0142o\u015b\u0107 strza\u0142u, a na jego rozkaz wy\u017ce\u0142 wyp\u0142asza wystawian\u0105 zwierzyn\u0119. Po skutecznym strzale pies aportuje zdobycz. Je\u017celi teren jest bardziej zakryty lub gdy chodzi o polowanie na dzikie kaczki w zatrzcinionych zbiornikach wodnych, wy\u017ce\u0142 nie wystawia zwierzyny, lecz zaraz j\u0105 wyp\u0142asza i zmusza do poderwania si\u0119 do lotu. Do ptactwa \u0142ownego strzela si\u0119 bowiem wy\u0142\u0105cznie w locie. Po strza\u0142ach do zada\u0144 psa nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c poszukiwanie ewentualnych postrza\u0142k\u00f3w.<\/p>\n
Polowanie z norowcami.<\/b> Norowcami s\u0105 psy my\u015bliwskie – jamniki lub teriery – kt\u00f3re wpuszcza si\u0119 do nor lis\u00f3w, borsuk\u00f3w i jenot\u00f3w. Psy te atakuj\u0105 zwierz\u0119 w norze i zmuszaj\u0105 je do wyskoczenia na powierzchni\u0119. Tam czeka jeden lub te\u017c kilku my\u015bliwych z gotowymi do strza\u0142u strzelbami, by ubi\u0107 uciekaj\u0105cego z nory drapie\u017cnika. Poluje si\u0119 z jednym lub te\u017c z kilkoma norowcami, wpuszczaj\u0105c je jednak raczej pojedynczo do nory. Gdy uk\u0142ad nor jest bardzo rozleg\u0142y albo te\u017c drapie\u017cnik mocno si\u0119 stawia i nie chce opu\u015bci\u0107 nory, wtedy w akcji mog\u0105 by\u0107 te\u017c dwa psy jednocze\u015bnie. Polowanie to jest szczeg\u00f3lnie wydajne w czasie cieczki lis\u00f3w, tj. w styczniu i lutym, kiedy zwierz\u0119ta te szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto przebywaj\u0105 w norach.<\/p>\n
Polowanie p\u0119dzeniami.<\/b> P\u0119dzenia mog\u0105 by\u0107 polne – na zaj\u0105ce, kuropatwy i ba\u017canty lub le\u015bne – na grub\u0105 zwierzyn\u0119 , lisy i zaj\u0105ce. Bierze w nich udzia\u0142 od kilku do dwudziestukilku my\u015bliwych (w polowaniu na zaj\u0105ce nie mniej ni\u017c sze\u015bciu) oraz odpowiednia liczba naganiaczy. Poluje si\u0119 w tzw. miotach, to jest na powierzchniach wielko\u015bci od kilkunastu do kilkudziesi\u0119ciu hektar\u00f3w. W p\u0119dzeniach na zaj\u0105ce my\u015bliwi tworz\u0105 na jednym z bok\u00f3w miotu lini\u0119, staj\u0105c jeden obok drugiego w odleg\u0142o\u015bci 60-80m. Na skrzyd\u0142ach p\u0119dzenia mo\u017ce zajmowa\u0107 stanowiska najwy\u017cej dw\u00f3ch my\u015bliwych. W p\u0119dzeniach le\u015bnych na zwierzyn\u0119 grub\u0105 obstawia\u0107 my\u015bliwymi mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c \u015bciany boczne oraz tyln\u0105 \u015bcian\u0119 miotu. My\u015bliwi zajmuj\u0105 stanowiska wskazane im przez osob\u0119 rozprowadzaj\u0105c\u0105 i ustawiaj\u0105 si\u0119 pod \u015bcian\u0105 p\u0119dzonego miotu. Na przeciwnej od linii my\u015bliwych stronie miotu ustawia si\u0119 nagank\u0119, kt\u00f3ra na um\u00f3wiony sygna\u0142 rusza w kierunku tej linii. Gdy zbli\u017cy si\u0119 ona na odleg\u0142o\u015b\u0107 150 m (w lesie 100 m), powinien rozlega\u0107 si\u0119 drugi sygna\u0142, zakazuj\u0105cy strzelania w miot. Trzeci sygna\u0142 za\u015b oznajmia zako\u0144czenie p\u0119dzenia i obowi\u0105zek roz\u0142adowania broni. Dopiero w tym momencie my\u015bliwi mog\u0105 opu\u015bci\u0107 swe stanowiska, by pozbiera\u0107 strzelon\u0105 zwierzyn\u0119 i uda\u0107 si\u0119 do miejsca zbi\u00f3rki. Psy bior\u0105ce udzia\u0142 w polowaniu na zaj\u0105ce mog\u0105 by\u0107 spuszczone dopiero po zako\u0144czeniu miotu, by w\u00f3wczas zaj\u0119\u0142y si\u0119 aportowaniem. W polowaniu na dziki psy ma\u0142ych ras mog\u0105 wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w p\u0119dzeniach i pos\u0142u\u017cy\u0107 do wyprowadzenia zwierzyny na lini\u0119 my\u015bliwych. Na zwierzyn\u0119 p\u0142ow\u0105 poluje si\u0119 te\u017c tzw. cichymi p\u0119dzeniami, polegaj\u0105cymi na tym, \u017ce do obstawionego przez my\u015bliwych na przesmykach miotu wchodzi jeden lub dw\u00f3ch naganiaczy, kt\u00f3rzy bez ha\u0142asu staraj\u0105 si\u0119 ruszy\u0107 zwierzyn\u0119. Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa dozwolony jest tu jednak tylko strza\u0142 poza miot. Do polowa\u0144 zbiorowych nale\u017c\u0105 te\u017c p\u0119dzenia na ptactwo \u0142owne, przy kt\u00f3rych grupa my\u015bliwych, wspomagana psami p\u0142ochaczami, a ewentualnie jeszcze naganiaczami, porusza si\u0119 w r\u00f3wnej linii po terenie polnym lub podmok\u0142ym i strzela do podrywaj\u0105cych si\u0119 ba\u017cant\u00f3w, kuropatw lub kaczek.<\/p>\n
Polowanie z fladrami.<\/b> Jest to pewna odmiana p\u0119dze\u0144, stosowana przy polowaniu na wilki i ewentualnie lisy. Po otropieniu wilk\u00f3w na \u015bniegu, otacza si\u0119 miejsca ich zalegania sznurem, na kt\u00f3rym w bliskich odst\u0119pach przymocowane s\u0105 czerwone chor\u0105giewki d\u0142ugo\u015bci ok. 40 cm. Fladry zawiesza si\u0119 na niewielkiej wysoko\u015bci na krzewach i drzewach. My\u015bliwych cicho ustawia si\u0119 na przesmykach, zdejmuj\u0105c fladry w pobli\u017cu tych stanowisk. Teraz 2-3 naganiaczy wchodzi w miot i rusza wilki. Te. boj\u0105c si\u0119 powiewaj\u0105cych czerwonych szmatek, nie przechodz\u0105 przez fladry i pr\u00f3buj\u0105 wyj\u015b\u0107 z opresji w miejscach nieofladrowanych; tam pojawiaj\u0105 si\u0119 w zasi\u0119gu strza\u0142u.<\/p>\n
Polowanie z ptakami \u0142owczymi.<\/b> Sokolnictwo uprawiane jest przez bardzo nielicznych tylko my\u015bliwych, zgrupowanych w Sekcji Sokolniczej PZ\u0141. Jest to bowiem trudna sztuka polowania, polegaj\u0105ca na uk\u0142adaniu ptaka drapie\u017cnego tj. oswojeniu go i nauczeniu wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania z cz\u0142owiekiem, przy wykorzystaniu jego naturalnych predyspozycji do \u015bcigania i pochwycenia zwierz\u0105t – ofiar. W Polsce do cel\u00f3w sokolniczych u\u017cywany jest prawie wy\u0142\u0105cznie jastrz\u0105b. Poluje si\u0119 z nim na zwierzyn\u0119 drobn\u0105 oraz na ptaki krukowate. W polowaniu zazwyczaj uczestniczy jeszcze pies, kt\u00f3ry wyszukuje i wyp\u0142asza zwierzyn\u0119.<\/p>\n
Post\u0119powanie z ubit\u0105 zwierzyn\u0105<\/b><\/p>\n
Obowi\u0105zkiem ka\u017cdego my\u015bliwego jest zatroszczenie si\u0119 o ubit\u0105 przez siebie zwierzyn\u0119 i dopilnowanie, by nie zmarnowa\u0142a si\u0119 przez zaparzenie, gnicie, niew\u0142a\u015bciwy transport lub nienale\u017cyte sk\u0142adowanie. Od tego bowiem zale\u017cy jej warto\u015b\u0107 i u\u017cyteczno\u015b\u0107, jak\u0105 stanowi sk\u00f3ra, dziczyzna, narogi (jadalne narz\u0105dy wewn\u0119trzne) i ewentualnie trofeum. Odno\u015bne zadania zaczynaj\u0105 si\u0119 zaraz po strzale.
\nKa\u017cda sztuka zwierzyny grubej, a wi\u0119c: jele\u0144, daniel, sarna i dzik, powinna by\u0107 zaraz po ubiciu wypatroszona (napolowaniu zbiorowym nale\u017cy to uczyni\u0107 dopiero po zako\u0144czeniu danego miotu). W tym celu zwierz\u0119 uk\u0142ada si\u0119 na grzbiecie.
\nTeraz ostrym no\u017cem my\u015bliwskim wykonuje si\u0119 pod\u0142u\u017cne ci\u0119cie na dolnej cz\u0119\u015bci szyi, od przedniej cz\u0119\u015bci mostka do gard\u0142a, przecinaj\u0105c sk\u00f3r\u0119 oraz mi\u0119\u015bnie i obna\u017caj\u0105c krta\u0144, tchawic\u0119 i prze\u0142yk, kt\u00f3re to nast\u0119pnie wyci\u0105ga si\u0119 i odcina przy samej g\u0142owie. Prze\u0142yk zostanie oddzielony od tchawicy i zawi\u0105zany w supe\u0142ek, by zabezpieczy\u0107 si\u0119 przed ewentualnym zabrudzeniem tuszy znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w prze\u0142yku tre\u015bci\u0105 pokarmow\u0105. Je\u017celi sztuka jest samcem, to trzeba j\u0105 teraz wytrzebi\u0107, tzn. usun\u0105\u0107 j\u0105dra. Nast\u0119pnie przeci\u0105\u0107 nale\u017cy sk\u00f3r\u0119 i mi\u0119\u015bnie brzucha, rozpoczynaj\u0105c od spojeni a \u0142onowego a ko\u0144cz\u0105c na tylnej kraw\u0119dzi mostka. Aby nie przeci\u0105\u0107 jelit, wk\u0142ada si\u0119 w ma\u0142y otw\u00f3r po pierwszym ci\u0119ciu przy spojeniu \u0142onowym dwa palce, odci\u0105ga sk\u00f3r\u0119 ku g\u00f3rze i dalej przecinaj\u0105 no\u017cem prowadzonym od do\u0142u pomi\u0119dzy palcami. Po otwarciu jamy brzusznej przecina si\u0119 przepon\u0119 wzd\u0142u\u017c \u017ceber, wsuwa si\u0119 jedn\u0105 r\u0119k\u0119 w g\u0142\u0105b klatki piersiowej, by chwyci\u0107 za tchawic\u0119 i wyszarpn\u0105\u0107 j\u0105 wraz z prze\u0142ykiem, p\u0142ucami i sercem. Chw ytaj\u0105c teraz jedn\u0105 lub dwiema r\u0119kami za nasad\u0119 przepony i ci\u0105gaj\u0105c ku ty\u0142owi, wyrywa si\u0119 wszystkie wn\u0119trzno\u015bci i wyci\u0105ga na bok. Ko\u0144cow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jelita odcina si\u0119 w okolicy spojenia \u0142onowego. Pozosta\u0142\u0105 w \u015brodku cz\u0119\u015b\u0107 trzeba wy\u0142uska\u0107 przez odbyt na zewn\u0105trz i tam oddzieli\u0107 okr\u0105g\u0142ym ci\u0119ciem wok\u00f3\u0142 odbytu. Po usuni\u0119ciu wn\u0119trzno\u015bci trzeba podnosi\u0107 prz\u00f3d patroszonej sztuki do g\u00f3ry, aby spowodowa\u0107 wyciek farby (krwi) z jamy cia\u0142a. Dl a u\u0142atwienia wystudzenia tuszy nale\u017cy przecina\u0107 sk\u00f3r\u0119 i powi\u0119zi przednich pachwin na d\u0142ugo\u015bci do 25 cm (w zale\u017cno\u015bci od wielko\u015bci zwierz\u0119cia). Serce i p\u0142uca oraz w\u0105trob\u0119 i nerki trzeba oddzieli\u0107 od patroch\u00f3w (\u017co\u0142\u0105dek, \u015bledziona, jelita) i odpowiednio zabezpieczy\u0107, gdy\u017c w celach weterynaryjnych musz\u0105 one by\u0107 odstawione wraz z tusz\u0105 zwierz\u0119cia.
\nTusza najlepiej stygnie, gdy jest podwieszona. Je\u017celi nie jest to mo\u017cliwe, to nale\u017cy j\u0105 u\u0142o\u017cy\u0107 na grzbiecie, z szeroko ot wart\u0105 jam\u0105 brzuszn\u0105 i rozwartymi przednimi ko\u0144czynami. Proces studzenia powinien trwa\u0107 co najmniej 8 godzin. Dopiero po tym czasie tusz\u0119 mo\u017cna transportowa\u0107 do punktu skupu. Samcom zwierzyny p\u0142owej przedtem odcina si\u0119 \u0142eb, gdy\u017c znajduj\u0105ce si\u0119 na nim poro\u017ce stanowi trofeum dla my\u015bliwego i jest jego w\u0142asno\u015bci\u0105. Takim trofeum jest te\u017c or\u0119\u017c dzika, czyli k\u0142y ody\u0144c\u00f3w. W celu ich wydobycia po oddzieleniu sk\u00f3ry odcina si\u0119 pi\u0142\u0105 przedni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 czaszki dzika za czwartym z\u0119bem trzonowym.
\nJe\u017celi chodzi o drobn\u0105 zwierzyn\u0119, to np. pierwsz\u0105 czynno\u015bci\u0105 po ubiciu zaj\u0105ca jest usuni\u0119cie moczu, gdy\u017c d\u0142u\u017csza obecno\u015b\u0107 pe\u0142nego p\u0119cherza moczowego w zabitym zwierz\u0119ciu powoduje nieprzyjemny zapach dziczyzny. Zaj\u0105ca podnosi si\u0119 wi\u0119c za przednie skoki i naciskaj\u0105c na doln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 brzucha, wyciska si\u0119 mocz. Zaj\u0105ca nie patroszy si\u0119 zaraz po polowaniu. Wa\u017cne natomiast jest nale\u017cyte ich transportowanie w czasie polowania. Potrzebny jest do tego specjalnie przystosowany \u015brodek transportu (w\u00f3z konny, przyczepa ci\u0105gnikowa itp.), zwany karawanem, na kt\u00f3rym zaj\u0105ce zawieszone s\u0105 zwi\u0105zanymi tylnymi skokami na dr\u0105gach, tak aby wzajemnie si\u0119 nie dotyka\u0142y i aby g\u0142owy nie dotyka\u0142y dna wozu. Inaczej bowiem \u0142atwo si\u0119 zaparzaj\u0105.
\nUbite w czasie polowania ptactwo \u0142owne nosi si\u0119 zawieszone za szyj\u0119 na trokach (p\u0119tle ze sk\u00f3ry lub sznurka). Potem jednak trzeba wiesza\u0107 lub te\u017c k\u0142a\u015b\u0107 ptaki pojedynczo w przewiewnym miejscu, a\u017c do pe\u0142nego wystudzenia. W celu zabezpieczenia przed psuciem si\u0119, zw\u0142aszcza w czasie ciep\u0142ej pogody, mo\u017cna je wykulkowa\u0107, tj. patroszy\u0107 przez odbytnic\u0119 za pomoc\u0105 tzw. kulki (cienki patyk zako\u0144czony kr\u00f3tk\u0105 ga\u0142\u0105zk\u0105 w kszta\u0142cie haczyka lub te\u017c podobny metalowy przyrz\u0105d, b\u0119d\u0105cy dodatkowym wyposa\u017ceniem niekt\u00f3rych no\u017cy my\u015bliwskich). Kulk\u0119 wprowadza si\u0119 przez odbytnic\u0119 do jamy brzusznej i, wolno obracaj\u0105c, nawija si\u0119 na ni\u0105 jelita, po czym wyci\u0105ga sieje ostro\u017cnie na zewn\u0105trz.
\nZe strzelonych drapie\u017cnik\u00f3w – lis\u00f3w, kun itp. – oraz pi\u017cmak\u00f3w \u015bci\u0105ga si\u0119 sk\u00f3r\u0119, czyli si\u0119 je obiela. Robi si\u0119 to systemem workowym, polegaj\u0105cym na tym, \u017ce sk\u00f3ry si\u0119 nie rozcina wzd\u0142u\u017c, lecz \u015bci\u0105ga siej\u0105 ze zwierz\u0119cia jak worek. Odno\u015bne czynno\u015bci s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce: ci\u0119cia prowadzi si\u0119 po wewn\u0119trznej stronie ko\u0144czyn tylnych, od poduszek palcowych a\u017c do odbytnicy, oraz ko\u0144czyn przednich – od palc\u00f3w po pachwiny. Nast\u0119pnie oddziela si\u0119 sk\u00f3r\u0119 od n\u00f3g, pozostawiaj\u0105c pazurki przy sk\u00f3rze. Z kolei trzeba zrobi\u0107 ma\u0142e naci\u0119cie wzd\u0142u\u017c spodniej strony nasady ogona, oddzieli\u0107 w tej cz\u0119\u015bci sk\u00f3r\u0119 od pr\u0119ta ogonowego, chwyci\u0107 kleszczami drewnianymi lub klamerk\u0105 do wieszania bielizny obielon\u0105 ju\u017c nasad\u0119 ogona i wyci\u0105gn\u0105\u0107 rdze\u0144 ogona ze sk\u00f3rki. Teraz nale\u017cy wiesza\u0107 tuszki za tylne \u0142apy i \u015bci\u0105ga\u0107 sk\u00f3r\u0119 ku do\u0142owi, lekko pomagaj\u0105c przy tym no\u017cem. N\u00f3\u017c jest potrzebny tak\u017ce przy \u015bci\u0105ganiu sk\u00f3ry z g\u0142owy. Obci\u0105gni\u0119t\u0105 w\u0142osem do \u015brodka sk\u00f3r\u0119 trzeba naci\u0105gn\u0105\u0107 na prawid\u0142o, czyli desk\u0119 o odpowiednim kszta\u0142cie i w ymiarze, i suszy\u0107 w przewiewnym miejscu. W podobny spos\u00f3b \u015bci\u0105ga si\u0119 te\u017c sk\u00f3ry z zaj\u0119cy przeznaczonych do konsumpcji w\u0142asnej, a jako \u017ce sk\u00f3ra z \u0142ap i g\u0142owy jest tu bezu\u017cyteczna dla futrzarstwa, to zdejmowanie jej z tych cz\u0119\u015bci cia\u0142a nie musi by\u0107 a\u017c tak precyzyjne.<\/p>\n
Zr\u00f3d\u0142o –\u00a0lowiectwo.com.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Polowanie w j\u0119zyku \u0142owieckim og\u00f3\u0142 czynno\u015bci wykonywanych przez my\u015bliwych z przestrzeganiem obowi\u0105zuj\u0105cych praw, czyli: tropienie, \u015bciganie, strzelanie oraz \u0142owienie zwierzyny. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 m.in.: polowanie b\u0142otne – odbywaj\u0105ce si\u0119 na bagnach, polowanie na bia\u0142ej stopie – na terenie za\u015bnie\u017conym, polowanie dzicze – na dziki, polowanie indywidualne – gdy poluje jeden my\u015bliwy, polowanie nagankowe – z nagank\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":1888,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"class_list":["post-1916","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t