![\"pizmak\"](\"http:\/\/kololowieckie41los.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/pizmak-300x200.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Pi\u017cmak jest gryzoniem wielko\u015bci szczura, o kr\u0119pym, niezgrabnym tu\u0142owiu, do\u015b\u0107 du\u017cej g\u0142owie osadzonej na bardzo kr\u00f3tkiej szyi. Czaszka jest szeroka i p\u0142aska, o wydatnych \u0142ukach jarzmowych. Uszy s\u0105 ma\u0142e, prawie ukryte w sier\u015bci, zaokr\u0105glone, poro\u015bni\u0119te kr\u00f3tkim, g\u0119stym w\u0142osem. Fa\u0142d sk\u00f3rny zamyka otw\u00f3r s\u0142uchowy podczas nurkowania. Ucho usytuowane jest prawie na poziomie oka i nozdrzy, do\u015b\u0107 blisko oka. Oczy s\u0105 ma\u0142e, czarne, wysoko osadzone. Pysk t\u0119py z kilkoma rz\u0119dami w\u0142os\u00f3w czuciowych (wibrys\u00f3w) na wargach. Rozdwojona g\u00f3rna warga umo\u017cliwia zamykanie otworu g\u0119bowego fa\u0142dami sk\u00f3rnymi w czasie pracy pi\u017cmaka pod wod\u0105. Otwory nosowe, bocznie po\u0142o\u017cone; r\u00f3wnie\u017c s\u0105 zamykane w czasie nurkowania otaczaj\u0105cymi je chrz\u0105stkami. Ko\u0144czyny przednie s\u0105 kr\u00f3tkie, poro\u015bni\u0119te futrem a\u017c po nadgarstek, poni\u017cej kt\u00f3rego pokryte s\u0105 kr\u00f3tkim w\u0142osem. Ko\u0144czyny tylne s\u0105 dwukrotnie wi\u0119ksze od przednich. Boki d\u0142ugich palc\u00f3w i brzegi st\u00f3p poro\u015bni\u0119te s\u0105 szczecinkami, skutecznie zwi\u0119kszaj\u0105cymi powierzchni\u0119 ko\u0144czyny podczas p\u0142ywania. Palce zako\u0144czone s\u0105 d\u0142ugimi, od spodu wkl\u0119s\u0142ymi pazurkami, barwy od jasno\u017c\u00f3\u0142tej do ciemnobrunatnej. Ogon jest d\u0142ugi, bocznie sp\u0142aszczony, mniej wi\u0119cej w po\u0142owie sierpowato wygi\u0119ty ku do\u0142owi, pokryty rogowymi \u0142uskami, z pomi\u0119dzy kt\u00f3rych wyrastaj\u0105 w\u0142osy czuciowe. U\u0142atwia on pi\u017cmakowi p\u0142ywanie. Futro pi\u017cmaka jest g\u0119ste, l\u015bni\u0105ce, u poszczeg\u00f3lnych osobnik\u00f3w mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cne odcienie barwy brunatnej. Zwykle na grzbiecie jest ciemne, przechodzi w ja\u015bniejsze na bokach i szarobr\u0105zowe na podbrzuszu. Warstwa puchowa jest srebrzystoszara. Samica ma 6 sutek piersiowych i 4 brzuszne.<\/p>\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 tu\u0142owia z g\u0142ow\u0105 wynosi 235-400 mm, ogona 190-280 mm (70-80% d\u0142ugo\u015bci tu\u0142owia), stopy tylnej 60-80 mm. ucha 14-25 mm. D\u0142ugo\u015b\u0107 kondylobazalna czaszki wynosi oko\u0142o 63 mm, szeroko\u015b\u0107 jarzmowa oko\u0142o 43 mm. Masa zwierz\u0105t po przezimowaniu waha si\u0119 od 500 do 1700 g<\/p>\n
Ssak ten do 1905 r. wyst\u0119powa\u0142 tylko w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej. W 1905 r. zosta\u0142 osiedlony w Czechach (ko\u0142o Pragi), a w p\u00f3\u017aniejszych latach w Finlandii, ZSRR, Francji i Anglii. Obecnie zajmuje ogromny area\u0142 – oko\u0142o 16 mln km2 w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej i tyle\u017c w Eurazji. Wyst\u0119puje od 160\u00b0 d\u0142ugo\u015bci geogr. W do 162\u00b0E oraz od 40\u00b0N w Azji i 43\u00b0N w Europie, po 69\u00b0 szer. N w Europie i 68\u00b0N w Ameryce. Na terytorium Polski przedosta\u0142 si\u0119 z Czechos\u0142owacji w 1924 r. i do 1958 zasiedli\u0142 ca\u0142y kraj. Proces zasiedlania przyspieszony zosta\u0142 przez ucieczki zwierz\u0105t z rozbitych w czasie dzia\u0142a\u0144 wojennych ferm hodowlanych.<\/p>\n
Pi\u017cmak jest zwierz\u0119ciem ziemno-wodnym, \u017cyje w przybrze\u017cnej strefie zbiornik\u00f3w i ciek\u00f3w wodnych. Wyst\u0119puje w strumieniach g\u00f3rskich, rzekach i rzeczkach, rowach melioracyjnych, bagienkach \u015br\u00f3dpolnych, wyrobiskach torfu, stawach rybnych, jeziorach. Nie wymaga zbyt wielkiej g\u0142\u0119boko\u015bci w\u00f3d, potrafi przezimowa\u0107 nawet na bagienkach, kt\u00f3rych g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 nie przekracza 0,5 m. Toleruje te\u017c znaczne zanieczyszczenie wody.<\/p>\n
Dla pi\u017cmaka praktycznie nie istnieje problem zasobno\u015bci siedliska w \u017cer. Pobiera prawie wszystkie ro\u015bliny wodne, z kt\u00f3rych wykorzystuje zar\u00f3wno korzenie, \u0142odygi, jak i owoce oraz kwiaty. \u017beruje r\u00f3wnie\u017c na trawach i zio\u0142ach przybrze\u017cnych, a tak\u017ce na wszystkich uprawach rolnych, ch\u0119tnie ogryza kor\u0119, li\u015bcie i p\u0105czki wierzb. Zjada te\u017c spad\u0142e w sadach owoce. W niekt\u00f3rych siedliskach nie gardzi pokarmem zwierz\u0119cym. Stwierdzono, \u017ce zjada raki, \u015blimaki, ma\u0142\u017ce a niekiedy padlin\u0119. Prawdopodobnie u pi\u017cmaka wyst\u0119puje koprofagia podnosz\u0105ca wykorzystanie karmy w\u0142\u00f3knistej. Pi\u017cmak zjada oko\u0142o 500 g \u015bwie\u017cej masy na dob\u0119. Na okres zimy nie robi zapas\u00f3w. Wystarczaj\u0105 mu korzenie i k\u0142\u0105cza ro\u015blin wygrzebywanych w mule dennym i brzegach zbiornik\u00f3w wodnych, o czym \u015bwiadczy dobra kondycja osobnik\u00f3w strzelanych wiosn\u0105.<\/p>\n
Kiedy i jak przebiega rozr\u00f3d pi\u017cmaka?<\/strong><\/p>\n Sezon rozrodu w zale\u017cno\u015bci od warunk\u00f3w klimatycznych zaczyna si\u0119 w marcu lub kwietniu, a ko\u0144czy we wrze\u015bniu. W warunkach europejskich pi\u017cmaki daj\u0105 w ci\u0105gu roku 3 mioty. Samice z pierwszego miotu rodz\u0105 po raz pierwszy jeszcze jesieni\u0105 tego samego roku. Ci\u0105\u017ca trwa oko\u0142o 29 dni. Miot liczy 3-8 nagich i \u015blepych m\u0142odych. Otwieraj\u0105 one oczy po 10-13 dniach, a po 3 tygodniach usi\u0142uj\u0105 wychodzi\u0107 z gniazda i pr\u00f3buj\u0105 je\u015b\u0107 zielony pokarm. Laktacja trwa 4 tygodnie i po tym te\u017c czasie ma\u0142e opuszczaj\u0105 gniazdo. Jakich naturalnych wrog\u00f3w ma pi\u017cmak?<\/strong><\/p>\n Pi\u017cmak ma wielu naturalnych wrog\u00f3w redukuj\u0105cych znacznie jego populacj\u0119. Nale\u017c\u0105 do nich tch\u00f3rz, lis, jenot, wydra, norka, du\u017ce ptaki drapie\u017cne, a tak\u017ce du\u017ce szczupaki. Do najgro\u017aniejszych chor\u00f3b, mog\u0105cych mie\u0107 wp\u0142yw na stan populacji, nale\u017cy tularemia, nasilaj\u0105ca si\u0119 w okresach suszy i spadku poziomu w\u00f3d. Choroba ta mo\u017ce by\u0107 przenoszona tak\u017ce na ludzi. Znaczne redukcje powoduj\u0105 tak\u017ce wiosenne gwa\u0142towne przybory w\u00f3d, zatapiaj\u0105ce mioty w przybrze\u017cnych norach. U pi\u017cmaka wykryto wiele paso\u017cyt\u00f3w. Spo\u015br\u00f3d paso\u017cyt\u00f3w wewn\u0119trznych pszywry, tasiemce i nicienie. Spo\u015br\u00f3d paso\u017cyt\u00f3w zewn\u0119trznych wszy, pch\u0142y, kleszcze i roztocze. Jednak u badanych osobnik\u00f3w nie stwierdzono szczeg\u00f3lnego nasilenia inwazji paso\u017cyt\u00f3w, a zatem nie wydaje si\u0119, aby paso\u017cyty mog\u0142y mie\u0107 istotny wp\u0142yw na redukcj\u0119 populacji.<\/p>\n Pi\u017cmaki \u017cyj\u0105 rodzinami. M\u0142ode z 3 kolejnych miot\u00f3w pozostaj\u0105 w rodzinnych norach. Usamodzielniaj\u0105 si\u0119 stopniowo, lecz nie zawsze wyw\u0119drowuj\u0105 z rejonu urodzenia. Prawdopodobnie samce strzeg\u0105 terytorium rodzinnego, cz\u0119sto widoczne s\u0105 na ich sk\u00f3rze \u015blady walk. W sezonie rozrodczym maj\u0105 rozwini\u0119te i wype\u0142nione pi\u017cmem przyodbytowe organy prepucjalne, tzw. worki strojowe. Wydalina tych organ\u00f3w s\u0142u\u017cy do znakowania terytorium. Zim\u0105 zar\u00f3wno j\u0105dra, jak i worki strojowe ulegaj\u0105 uwstecznieniu. Pi\u017cmaki \u017cyj\u0105 w systemie kopanych przez siebie nor w skarpach brzegowych. Nory sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z korytarzy i kom\u00f3r. Komory gniazdowe maj\u0105 wyj\u015bcia pod wod\u0119 i na powierzchni\u0119 gruntu. Jesieni\u0105 buduj\u0105 tak\u017ce z ro\u015blin przybrze\u017cnych i mu\u0142u chatki dochodz\u0105ce do wysoko\u015bci 1 m. P\u0142ywaj\u0105 doskonale i szybko, nurkuj\u0105 wytrwale i mog\u0105 sp\u0119dzi\u0107 pod wod\u0105 oko\u0142o 10 min. Kiedy p\u0142yn\u0105 spokojnie po powierzchni wody \u015brodkowa cz\u0119\u015b\u0107 sierpowatego ogona wystaje ponad wod\u0119, po czym mo\u017cna je odr\u00f3\u017cni\u0107 od bobra, nutrii i wydry. Wiosn\u0105 od lutego do maja i jesieni\u0105 od wrze\u015bnia do listopada ma miejsce szczeg\u00f3lna aktywno\u015b\u0107 pi\u017cmak\u00f3w, po\u0142\u0105czona z intensywnymi w\u0119dr\u00f3wkami. Mog\u0105 si\u0119 przemieszcza\u0107 do 150 km w d\u00f3\u0142 rzek. W czasie w\u0119dr\u00f3wek i jesiennej budowy domk\u00f3w s\u0105 aktywne r\u00f3wnie\u017c w dzie\u0144. Na og\u00f3\u0142 jednak p\u0119dz\u0105 nocny tryb \u017cycia. Na pi\u017cmaki polujemy od 11 sierpnia do 15 kwietnia a na terenach rybackich obreb\u00f3w hodowlanych – ca\u0142y rok<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pi\u017cmak jest gryzoniem wielko\u015bci szczura, o kr\u0119pym, niezgrabnym tu\u0142owiu, do\u015b\u0107 du\u017cej g\u0142owie osadzonej na bardzo kr\u00f3tkiej szyi. Czaszka jest szeroka i p\u0142aska, o wydatnych \u0142ukach jarzmowych. Uszy s\u0105 ma\u0142e, prawie ukryte w sier\u015bci, zaokr\u0105glone, poro\u015bni\u0119te kr\u00f3tkim, g\u0119stym w\u0142osem. Fa\u0142d sk\u00f3rny zamyka otw\u00f3r s\u0142uchowy podczas nurkowania. Ucho usytuowane jest prawie na poziomie oka i nozdrzy, do\u015b\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":1955,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"class_list":["post-2101","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kololowieckie41los.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/kololowieckie41los.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/kololowieckie41los.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kololowieckie41los.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kololowieckie41los.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2101"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/kololowieckie41los.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2109,"href":"http:\/\/kololowieckie41los.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2101\/revisions\/2109"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kololowieckie41los.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1955"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kololowieckie41los.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nMa\u0142e pi\u017cmaki rosn\u0105 bardzo szybko. Po zako\u0144czeniu laktacji wa\u017c\u0105 oko\u0142o 110 g, a w wieku 4 miesi\u0119cy, kiedy uzyskuj\u0105 ju\u017c okryw\u0119 w\u0142osow\u0105 typow\u0105 dla doros\u0142ych oko\u0142o 500 g.<\/p>\n
\nWysokiej dynamice rozrodu gatunku towarzyszy r\u00f3wnie wysoka \u015bmiertelno\u015b\u0107, w wyniku kt\u00f3rej zasiedlenie area\u0142u pi\u017cmak\u00f3w w Polsce nie jest zbyt wysokie i jest znacznie zr\u00f3\u017cnicowane.<\/p>\n